مهاجرت بدون مدرک زبان، فریب یا واقعیت؟!

در چند سال اخیر، موج تبلیغات مهاجرتی و به تبعِ آن نشر اطلاعات نادرست یا مبهم در این زمینه نیز بیشتر شده است. مهاجرت سریع، آسان و بدون زبان از جمله مهمترین و پرتکراترین تیترها در این زمینهاند. اما آیا به حقیقت مهاجرت بدون دانش زبانی ممکن است؟ تیم تولید محتوای کاریابی خارجی ملل با توجه به تمرکز فعالیت این مجموعه (در حوزهٔ دو کشور آلمان و اتریش) در این مقاله به این سؤال مهم پاسخ خواهد داد.
بدیهی به نظر میرسد که عموم کسانی که در مسیر پیگیری امور مهاجرتی قرار میگیرند، تمایل داشته باشند تا حد امکان، این مسیر را بر خود سهلتر و کوتاهتر نمایند. به باور بسیاری از گروه مهاجران، «یادگیری زبان»، مهمترین گام مهاجرتیست که هرچه فرد در کشور مبدا، این قدم را محکمتر بردارد؛ در کشور مقصد نیز موفقتر خواهد بود. این در حالیست که متأسفانه کم نیستند متقاضیانی که به این امر مهم، سهلانگارانه مینگرند. یادگیری زبان کشور مقصد، اگر هم در تحصیل ضروری نباشد، در کار (عموماً)، زندگی و ادغام در جامعهٔ میزبان ضرورت دارد. پس چگونه میتوان برای مثال به کسب ویزای جاب آفر پرستاری در آلمان، آن هم بدون تسلط نسبی بر زبان آلمانی اندیشید؟!
مهاجرت بدون زبان یا بدون مدرک زبان؟
لازم است توجه داشته باشید که «مهاجرت بدون زبان» با «مهاجرت بدون مدرک زبان» متفاوت است. «مهاجرت بدون زبان»، یعنی مهاجرت بدون برخورداری از دانش زبانی که چنین اتفاقی در عموم شیوههای قانونی مهاجرتی (چون مهاجرت کاری، آوسبیلدونگ و تحصیلی) ممکن نیست. چرا که هم سفارت، کارفرما یا دانشگاه، موافقت با درخواست ویزای متقاضی را مشروط بر اثبات دانش زبانی قرار میدهد و هم در عمل، هیچ فردی نمیتواند بدون برخورداری از سطح مناسبی از دانش زبانی در کشوری دیگر با زبانی دیگر به پیگیری امور بپردازد. اما «مهاجرت بدون مدرک زبان»، بیانگر حالتیست که متقاضی تا سطحی مراحل یادگیری زبان را پیش برده یا حتی از تسلط خوبی برخوردار است اما مدرک زبان ندارد. امکان مهاجرت بدون ارائهٔ مدرک زبان، به تناسب نوع ویزا و کشور مقصد، در مواردی فراهم است اما شرط عقل و احتیاط آن است که متقاضی بنا بر چنین روشی نگذارد و با تجهیز خود به مدرک زبان، رزومهٔ خود را تقویت نماید.
برای نمونه، متقاضیان برای کسب ویزای تحصیلی کشور اتریش، لازم است حداقل از مدرک زبان آلمانی A2 برخوردار باشند. با این همه، این بدان معنا نیست که ویزاشدگان خواهند توانست با سطح A2 در کلاسهای دانشگاه حاضر شوند. چرا که بدیهیست اگر قوانین مهاجرتی هم چنین رخصتی بدانها ببخشد، خود این افراد با چنین سطحی از زبان، از پس فهم و ارتباط دانشگاهی مناسبی برنخواهند آمد. بنابراین ویزاشدگان، به مدت یک سال پس از ورود به این کشور، زمان خواهند داشت تا مدرک زبان آلمانی خود را به B2 ارتقا بدهند و در پی آن وارد دانشگاه شوند. اما برای مثال، همین کشور امکانی هم برای تحصیل بدون مدرک زبان فراهم آورده است که مختص رشتهٔ موسیقی (سازهایی چون پیانو، گیتار و ویولن) است.
پیشنهاد تیم مشاورهٔ کاریابی خارجی ملل به متقاضیان چنین است که ضمن بررسی چند و چون شیوههای مهاجرتی متفاوت و واگذاری ارزیابی رزومهٔ خود به مشاورانی مجرب و متخصص، نخست آن که مقولهٔ یادگیری زبان را جدی بگیرند و دیگر آن که با اتکا بر منابع اطلاعاتی ضعیف و غیراصیل، مسیر مهاجرتی را بر خود دشوار، طولانی و چه بسا ناممکن نکنند.